Hereke van pure zijde met gouddraden | 140 x 98 cm | Nr. 17451

Bloemrijke oude Hereke van zuivere zijde met gouddraden, blauwgrijs met rand en paradijstuinpatroon

Herkomst

Uit de Turkse stad Hereke komen zeer waardevolle zijden tapijten. Die traditie werd gestimuleerd door de kunstminnende sultan Abd-ul-Medjid (regeerperiode 1839 - 1861). Hij liet in 1844 de hofknoperijen van Caïro terugverplaatsen naar Hereke. Handgeknoopte zijden Hereke tapijten behoren tot de fijnste tapijten ter wereld en worden geknoopt met een dichtheid van wel 6 miljoen knopen per m². Door de knooptechniek is het patroon aan de achterzijde overigens net zo duidelijk te herkennen als aan de voorzijde. In gerenommeerde kunstveilinghuizen brengen antieke Turkse tapijten topprijzen op.

Typerende motieven van Hereke tapijten zijn bloemen, takken en bladeren, maar ook vogels, de levensboom en het zogenoemde Mehrab- of Mihrab-patroon: een gebedsnis die samen met olielampen wordt afgebeeld. Naast traditionele motieven en typisch Ottomaanse of Turkse patronen worden tegenwoordig ook Hereke zijden tapijten geknoopt met modernere patronen die aansluiten bij de smaak van deze tijd. Kenmerkende kleuren voor Hereke zijden tapijten zijn een diep donkerblauw, een stralend rood, een levendig groen, een helder geel en uiteenlopende natuurtinten in alle nuances. Deze oude Hereke is ongeveer 40 jaar oud en een echt liefhebbersstuk. Het patroon van deze verfijnde Hereke wordt geaccentueerd door het gebruik van gouddraden. De gouddraden zorgen voor een glanzend, schitterend contrast en laten de kleuren – afhankelijk van de lichtinval – in warme nuances oplichten. De fijne gouddraden zijn niet alleen kostbaar, maar ook uiterst lastig te verwerken en onderstrepen het vakmanschap van de knopers.

Patroon

Het paradijstuindesign is een gestileerde weergave van een traditionele Perzische tuin. Het Griekse woord "paradeisos" gaat terug op het Middelperzische woord "pardēs". Oorspronkelijk verwees het woord naar de Perzische koningstuinen; pas in bijbelse context kreeg het de connotatie van de tuin van God. De vruchtbare, kunstzinnig aangelegde koningstuinen herbergden een grote verscheidenheid aan exotische planten en dieren. Ze zijn omgeven door een muur, symbool voor de scheiding tussen hemel en aarde. De paradijstuinen zijn plaatsen van verering en statussymbolen. Traditionele Perzische tuinen waren rechthoekig, met een rivier of waterloop die van noord naar zuid en van oost naar west liep en zo een kruis vormde dat de tuin in vier delen verdeelde. Overdekte paviljoens of bouwwerken en verhoogde paden om de tuin van bovenaf te bekijken waren net zo gebruikelijk als fonteinen en watervallen, die het eeuwige leven symboliseren. In tapijten met een paradijstuinmotief – zoals dit – speelt de weergave van het in droge gebieden uiterst kostbare water een hoofdrol.

De achtergrond van deze Hereke is blauwgrijs. De rand is uitgevoerd in de kleuren terracotta, blauwgrijs en crèmewit.

Staat

Deze Hereke heeft een geschiedenis. Hij is omstreeks 1980 handgeknoopt. Wij hebben hem grondig gereinigd en met zorg gerestaureerd. Daardoor verkeert hij – ondanks zijn leeftijd – in zeer goede staat.

Materiaal

De zijde van de pool van deze Hereke laat de kleuren van het patroon – afhankelijk van de lichtinval – in steeds andere nuances stralen. Ze maakt deze Hereke tot een echte blikvanger en zorgt voor een behaaglijke en tegelijk zeer elegante, hoogwaardige sfeer in de ruimte. Zijde wordt met de hand gewonnen uit de cocons van de zijderups. Doordat de afzonderlijke zijdedraden buitengewoon lang zijn, kunnen er zeer dunne garens van worden gemaakt die ondanks hun geringe gewicht toch scheurvast zijn. Met dun garen kunnen kleinere tapijtknopen worden gelegd en daarmee fijnere patronen worden gecreëerd. Daarom worden de fijnste tapijten ter wereld van pure zijde handgeknoopt.

Bovendien is het patroon van deze verfijnde Hereke geaccentueerd door het gebruik van gouddraden. De gouddraden zorgen voor een schitterend, glanzend contrast. De fijne gouddraden zijn niet alleen kostbaar, maar ook buitengewoon lastig te verwerken en onderstrepen het vakmanschap van de knopers. Bij deze Hereke is zelfs de onderlaag van pure zijde vervaardigd. Door het dunne maar slijtvaste materiaal van de inslag- en kettingdraden is een bijzonder fijne knoping en daardoor ook een bijzonder fijn patroon mogelijk.