Ghasghai Kelim | 268 x 197 cm | Nr. Z-2601

Geometrische Ghasghai kelim, donkerblauw met ruiten

Herkomst	Perzië
Afmetingen	268 cm x 197 cm (= 5,2796 m²)
Vervaardiging	handgeweven
Materiaal	Inslag (Pool): wol (handgesponnen, natuurlijke kleurstoffen) Ketting: wol
Poolhoogte	3mm
Productiejaar
Kleur	Donkerblauw, terracotta
Oplage	uniek exemplaar

 

Herkomst

Stralende kleuren en eenvoudige patronen – daar staan kelims om bekend. Kelims (ook kilim, qilim) werden van oudsher alleen voor eigen gebruik gemaakt. Nomaden en boeren gebruikten en gebruiken hun kelims als tapijt op de grond, maar ook als tent- of wandkleed, deken, kussen of tas. Omdat kelims in het dagelijks leven vaste metgezellen waren, dragen de patronen – hoe naïef ze ook mogen ogen – altijd een persoonlijke boodschap en hebben ze betekenis voor de wevers en hun families.

In Europa zijn vooral kelims uit Turkije, het Kaukasusgebied, Iran, Afghanistan en het Turkmeense cultuurgebied bekend en geliefd. In werkelijkheid worden in alle landen waar tapijten worden geknoopt ook tapijten handgeweven. Deze kelim werd – zoals de naam al verraadt – geweven door de Ghashghai. De Ghashghai zijn een belangrijk Perzisch nomadenvolk dat al eeuwenlang in het zuiden van Iran, in de provincie Fars, woont. Het bestaat uit in totaal zeven stammen. De – althans voor de tapijtproductie belangrijkste stam van de Ghashghai zijn de Kashghuli (ook Kaschguli, Kashguli, Qashguli). Oude en antieke tapijten en kelims van de Ghashghai zijn tegenwoordig gewilde verzamelobjecten. De tapijten en kelims van de Ghasghai staan bekend als de koning onder de Perzische nomadentapijten.

 

Patroon

De abstracte, geometrische compositie bepaalt de sobere elegantie van deze Ghasghai Kelim. Het patroon vleit de inrichting van de kamer en leidt de aandacht niet weg van de meubels, de decoratie en de architectonische elementen. Het past fantastisch in elke omgeving en vult de inrichting van een ruimte op subtiele wijze aan.

De buitenzijde van dit tapijt wordt gesierd door een subtiel aangeduide rand.

In het patroon van deze Ghasghai Kelim springen vooral de ruiten in het oog. Een ruit is een op een punt staande rombe waarvan de vier gelijke zijden in het Oosterse tapijt gekarteld, doorgestikt of met haken bezet kunnen zijn. De ruit behoort tot de oudste basisvormen in het Oosterse tapijt. In de islamitische wereld heeft zij een symbolische betekenis: zij staat voor de onsterfelijkheid van de ziel. Daarom komt zij heel vaak voor als vulmotief.

Het oppervlak van deze Ghasghai Kelim oogt gemêleerd. De kleurverschillen en licht-donkerschakeringen van het poolgaren laten de kleuren schitteren en maken het tapijt ongevoelig voor vuil. Door deze zogenoemde kleurverspringingen, abrash genoemd, oogt het tapijt levendiger. De melering ontstaat doordat de wol van deze Ghasghai Kelim met de hand is gesponnen. Bij het verven nemen de natuurlijke kleurstoffen zich verschillend op.

In de totaalindruk domineren donkerblauw en terracotta. De rand is uitgevoerd in geel, donkerblauw en zwart.

 

Materiaal

Ghasghai Kelims worden handgeweven en bestaan alleen uit ketting- en inslagdraden; ze hebben dus geen dikke, rechtopstaande pool. Kelims hebben aan beide zijden hetzelfde patroon en zijn daarom aan twee kanten te gebruiken. Het patroon ontstaat door de gekleurde inslagdraden die in de kettingdraden worden geweven. Voor elke nieuwe kleur moet in elke rij een nieuwe draad worden gebruikt. De draadeinden worden mee ingeweven.

De inslagdraden van deze Ghasghai Kelim bestaan uit handgesponnen schapenwol, geverfd met plantaardige kleurstoffen. Vóór het weven van het tapijt werden daarvoor eerst schapen geschoren en werd de wol vervolgens gereinigd, gekamd en ten slotte gesponnen. Na het spinnen wordt de wol van kelim tapijten in een bewerkelijk proces met natuurlijke kleurstoffen geverfd. Door deze traditionele werkwijze voelt de pool van kelim tapijten droog en licht vachtig aan. De kettingdraden van deze Ghasghai Kelim bestaan uit wol.