Kelim | 265 x 153 cm | Nr. Z-3173

Gemêleerde kelim, bont met ruiten

Herkomst	Pakistan
Afmetingen	265 cm x 153 cm (= 4,05 m²)
Vervaardiging	handgeweven
Materiaal	Inslag (Pool): wol (handgesponnen, natuurlijke kleurstoffen) Ketting: wol
Poolhoogte	3mm
Productiejaar	2024
Kleur	bonte kleuren
Oplage	uniek exemplaar

Herkomst

Stralende kleuren en eenvoudige, geometrische patronen – daarom worden kelims over de hele wereld geliefd. Kelims (ook kilim, qilim) werden van oudsher alleen voor eigen gebruik gemaakt. Nomaden en boeren gebruikten en gebruiken hun kelims als tapijt op de vloer, maar ook als tent- of wandkleed, deken, kussen of tas. Omdat kelims in het dagelijks leven vaste metgezellen waren, dragen de patronen – hoe naïef ze ook mogen ogen – altijd een persoonlijke boodschap en hebben ze een betekenis voor de wevers en hun families.

In Europa zijn vooral kelims uit Turkije, de Kaukasus, Iran, Afghanistan en het Turkmeense cultuurgebied bekend en geliefd. In werkelijkheid worden in alle landen waar tapijten worden geknoopt ook tapijten handgeweven.

Patroon

Het oppervlak van deze kelim oogt gemêleerd. De kleurnuances en licht-donkerschakeringen van het poolgaren laten de kleuren schitteren en maken het tapijt ongevoelig voor vervuiling. Door deze zogenoemde kleurverspringingen, abrash genoemd, oogt het tapijt levendiger. De melering ontstaat doordat de wol van deze kelim met de hand is gesponnen. Bij het verven nemen de vezels de natuurlijke kleurstoffen namelijk ongelijkmatig op.

In het patroon van deze kelim springen vooral de ruiten in het oog. Ruiten zijn op een punt staande rombes, waarvan de vier gelijke zijden in het Oosterse tapijt gekarteld, doorgestikt of van haken voorzien kunnen zijn. De ruit behoort tot de oudste basisvormen in het Oosterse tapijt. In de islamitische wereld heeft ze een symbolische betekenis: ze verbeeldt de onsterfelijkheid van de ziel. Daarom kom je haar heel vaak tegen als vulmotief.

De achtergrond van deze kelim is blauwgrijs. In het totaalbeeld straalt het tapijt in bonte kleuren.

Materiaal

Kelims worden handgeweven en bestaan alleen uit ketting- en inslagdraden; ze hebben dus geen dikke, rechtopstaande pool. Kelims hebben aan beide zijden hetzelfde patroon en zijn daarom dubbelzijdig te gebruiken. Het patroon ontstaat door de gekleurde inslagdraden die in de kettingdraden worden geweven. Voor elke nieuwe kleur moet in elke rij een nieuwe draad worden gebruikt. De draadeinden worden mee ingeweven.

De inslagdraden van dit kelim tapijt bestaan uit handgesponnen schapenwol, geverfd met plantaardige kleurstoffen. Voordat het tapijt werd geweven, werden daarvoor eerst schapen geschoren en werd de wol vervolgens gereinigd, gekamd en ten slotte gesponnen. Na het spinnen wordt de wol van de kelim tapijten in een bewerkelijk proces met natuurlijke kleurstoffen geverfd. Door dit traditionele procedé oogt de pool van kelim tapijten droog en licht pluizig. De kettingdraden van deze kelim bestaan uit wol.