Oude Afghan | 101 x 87 cm | Nr. Z-2900

Gemêleerde oude Afghan, donkerrood met rand

Herkomst	Afghanistan
Afmetingen	101 cm x 87 cm (= 0,8787 m²)
Vervaardiging	handgeknoopt
Materiaal	Pool: wol (handgesponnen, natuurlijke kleurstoffen) Inslag: wol Ketting: katoen
knopen per m²2	60.000
Poolhoogte	5mm
Productiejaar	1940
Kleur	Donkerrood
Oplage	uniek exemplaar

 

Herkomst

Tapijten die in Afghanistan worden gemaakt – de zogenoemde Afghan tapijten of Afghanen – zijn onmiskenbaar. In de culturele smeltkroes van Afghanistan kwamen wevers van de Belutsch, Turkmenen, Kazachen en Oezbeken samen, die invloeden uit hun landen van herkomst meebrachten. In de loop van de 19e eeuw stichtten Turkmeense stammen dorpen in Afghanistan, waardoor Turkmeense weefstijlen hun stempel op de regio drukten. De dessins van de verschillende stamgroepen, waaronder Esari, Salor, Tekke en Yomut, zijn zeer divers. Toch zorgen de kunstig uitgewerkte olifantspootmotieven (de zogenoemde guls), de levendige roodtinten, de sierbanen en de decoratieve eindstukken voor stilistische samenhang.

Stamwevers gebruikten natuurlijke kleurstoffen om een enorme rijkdom aan roodtinten te maken, van diep auberginebruin tot warm gebrand oranje. Die stralende kleuren worden traditioneel gecombineerd met heldere accenten in blauw en ivoor. Terwijl de stammen van Afghanistan vaak guls en gekartelde sterren gebruiken, zijn het de decoratieve randen en eindstukken waarin wevers van oudsher iets van zichzelf en hun cultuur in het dessin leggen. Dat geldt ook voor de decoratieve tapijten uit Buchara, waarin doorlopende gul-motieven veel voorkomen.

Het gul-patroon is een veelzijdig motief dat als medaillon of in een herhalend patroon wordt gebruikt. De motieven kunnen tegen een monochroom veld worden geplaatst of tot een indrukwekkend tegelpatroon worden samengevoegd. De volle kleuren en het gedurfde dessin van antieke Afghaanse tapijten maken er spectaculaire blikvangers van, die bij heel uiteenlopende interieurstijlen perfect tot hun recht komen.

Door de politieke situatie in Afghanistan worden er tegenwoordig nog maar weinig Afghan tapijten gemaakt. Deze oude Afghan is ongeveer 80 jaar oud en een echt liefhebbersstuk.

 

Patroon

De versierde omlijsting (rand) vormt een prachtig contrast met het centrum en verzorgt de overgang aan de buitenzijde van het tapijt.

Deze Afghan is versierd met het zogenoemde Mehrab- of Mihrab-motief. Mehrab staat voor de islamitische gebedsnis in moskeeën, die de gebedsrichting qibla – dus de richting van Mekka – aangeeft. Tapijten met het Mehrab-motief worden van oudsher door moslims gebruikt om te bidden en zijn daarom bijzonder kostbaar.

Het oppervlak van deze Afghan oogt gemêleerd. De kleurnuances en licht-donkerschakeringen van het poolgaren laten de kleuren schitteren en maken het tapijt ongevoelig voor vuil. Door deze zogenoemde kleursprongen, abrash, oogt het tapijt levendiger. De melering ontstaat doordat de wol van deze Afghan met de hand is gesponnen. Bij het verven worden de natuurlijke kleurstoffen namelijk verschillend opgenomen.

De achtergrond van deze Afghan is donkerrood. De rand is uitgevoerd in de kleuren donkerrood en crèmewit.

 

Staat

Je bent niet de eerste die deze Afghan mooi vindt. Hij heeft vóór jou al eigenaren gehad die hem hebben gewaardeerd en gebruikt. Hij is rond 1940 handgeknoopt. We hebben hem grondig gereinigd en met liefde gerestaureerd. Daardoor verkeert hij – ondanks zijn leeftijd – in zeer goede staat.

 

Materiaal

De techniek waarmee de materialen voor de pool van deze Afghan zijn gemaakt, is ruim 200 jaar oud. De wol werd met natuurlijke kleurstoffen geverfd en met de hand gesponnen. Verven met natuurlijke of plantaardige kleurstoffen is ingewikkelder, duurder en tijdrovender dan verven met chemische kleurstoffen. Voor een stralend rood heb je bijvoorbeeld per kilo wol ongeveer een kilo gemalen meekrapwortel als kleurstof nodig. Voor een krachtig, niet te bleek geel is per kilo wol zelfs twee kilo van de kleurstof wouw nodig. Ook het spinnen van de wol is tijdrovend en arbeidsintensief. Bovendien beheersen steeds minder mensen het spinnen van wol met de hand.

Maar die moeite loont: door het verven met natuurlijke kleurstoffen behoudt de hoogwaardige wol haar natuurlijke vetgehalte. Wol die met natuurlijke kleurstoffen is geverfd en met de hand is gesponnen, levert fascinerende, changerende patronen op. De charme van handgesponnen wol, met haar lichte onregelmatigheden en natuurlijke kleurtonen, komt als contrast tot zijn recht in moderne interieurs, maar ook in ruimtes die traditioneler of in landelijke stijl zijn ingericht. De inslagdraden van deze Afghan zijn van wol. Voor de kettingdraden is katoen gebruikt.