Antieke Tekke | 100 x 62 cm | Nr. Z-3103

Licht omkaderde antieke Tekke, roestrood met ruiten

Herkomst

De Tekke vormen de hoofdstam van de Turkmenen. Zij wonen in de republiek Turkmenistan en in Afghanistan. Vroeger leefden de Tekke als nomaden en waren ze zeer op roof belust. Tegenwoordig zijn de meesten van hen honkvast en leven ze als vreedzame boeren. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie zijn sommigen echter naar het nomadenbestaan teruggekeerd. De Tekke bewonen grotendeels de nu zelfstandige republiek Turkmenistan, waar ze in de steden Asjchabad en Mari en de omgeving daarvan tapijten knopen.

Tijdens de communistische revolutie trokken talrijke Tekke-clans weg naar de aangrenzende landen Afghanistan en Iran. Andere leven in Oezbekistan en Tadzjikistan. De tapijten van de Tekke behoren tot de beroemde Turkmeense tapijten, waarvan de patronen ook in Pakistan worden nageknoopt. Tekke-tapijten worden ook als Buchara-tapijten verhandeld. Buchara (deels ook Bochara) is een oasestad in Oezbekistan die aan de voormalige Zijderoute ligt. Hoewel in Buchara zelf geen tapijten werden geknoopt, is de stad naamgever van veel Oosterse tapijten, omdat deze traditioneel vanuit Buchara naar het Westen werden geëxporteerd. Geknoopt werden deze tapijten echter door Turkmeense stammen, zoals de Yomoudh of Tekke. Deze antieke Tekke is een verzamelaarsstuk. Hij is ongeveer 110 jaar oud en alleen daarom al een werkelijk bijzonder stuk. Antieke tapijten zoals deze Tekke zijn nog altijd zeer geliefd en worden tegen topprijzen geveild door gerenommeerde veilinghuizen.

Patroon

In het patroon van deze Tekke springen vooral de ruiten in het oog. Ruiten zijn op een punt staande rombes waarvan de vier gelijke zijden in het Oosterse tapijt gekarteld, doorgestikt of van haken voorzien kunnen zijn. De ruit behoort tot de oudste basisvormen in het Oosterse tapijt. In de islamitische wereld heeft ze een symbolische betekenis: ze verbeeldt de onsterfelijkheid van de ziel. Daarom komt ze heel vaak voor als vulmotief.

De buitenzijde van dit tapijt wordt gesierd door een subtiel aangeduide rand.

Het oppervlak van deze Tekke oogt gemêleerd. De kleurnuances en licht-donkerschakeringen van het poolgaren laten de kleuren schitteren en maken het tapijt ongevoelig voor vuil. Door deze zogenoemde kleurverschillen, abrash genoemd, oogt het tapijt levendiger. De melering ontstaat doordat de wol van deze Tekke met de hand is gesponnen. Bij het verven nemen de vezels de natuurlijke kleurstoffen namelijk verschillend op.

In de totale indruk overheersen de kleuren roestrood en donkerblauw.

Staat

Je bent niet de eerste die deze Tekke mooi vindt. Hij had al eigenaren vóór jou, die hem gekoesterd en gebruikt hebben. De pool is licht afgesleten. De randen zijn deels beschadigd. Hij is omstreeks 1910 handgeknoopt. We hebben hem grondig gereinigd en met zorg gerestaureerd. Daardoor verkeert hij – ondanks zijn leeftijd – in zeer goede staat.

Materiaal

De techniek waarmee de materialen voor de pool van deze Tekke zijn gemaakt, is meer dan 200 jaar oud. De wol is met natuurlijke kleurstoffen geverfd en met de hand gesponnen. Verven met natuurlijke of plantaardige kleurstoffen is ingewikkelder, duurder en tijdrovender dan verven met chemische kleuren. Voor een stralend rood heb je bijvoorbeeld per kilo wol ongeveer een kilo gemalen meekrapwortel als kleurstof nodig. Voor een krachtig, niet te bleek geel zijn per kilo wol zelfs twee kilogram van de kleurstof wouw nodig. Ook het spinnen van de wol is tijd- en arbeidsintensief. Bovendien beheersen steeds minder mensen het met de hand spinnen van wol.

Maar de moeite loont: door het verven met natuurlijke kleurstoffen behoudt de hoogwaardige wol haar natuurlijke vetgehalte. Wol die met natuurlijke kleurstoffen is geverfd en met de hand is gesponnen, levert fascinerende, changerende patronen op. De charme van handgesponnen wol met haar lichte onregelmatigheden en natuurlijke kleurtonen komt als contrast tot haar recht in moderne interieurs, maar ook in ruimtes die traditioneler of in landelijke stijl zijn ingericht. De ondergrond (inslag- en kettingdraden) van deze Tekke bestaat uit scheerwol.