Ghashghai | 150 x 105 cm | Nr. Z-484

Geometrische Ghashghai, donkerrood met rand, ruiten en medaillon

Herkomst	Perzië
Afmetingen	150 cm x 105 cm (= 1,58 m²)
Vervaardiging	handgeknoopt
Materiaal	Pool: wol Inslag & Ketting: wol
knopen per m²2	300.000
Poolhoogte	10mm
Productiejaar	1960
Kleur	Donkerrood, donkerblauw
Oplage	uniek exemplaar

Herkomst

De Ghashghai zijn het belangrijke Perzische nomadenvolk dat al eeuwenlang in het zuiden van Iran woont, in de provincie Fars. Het volk bestaat uit zeven stammen in totaal. De – in elk geval voor de tapijtproductie – belangrijkste stam van de Ghashghai zijn de Kashghuli (ook Kaschguli, Kashguli, Qashguli). Oude en antieke tapijten van de Ghashghai zijn tegenwoordig gewilde verzamelobjecten. Ghasghai tapijten staan bekend als de koning onder de Perzische nomadentapijten.

Een groot deel van de Ghashgai tapijten is getooid met het zogenoemde geometrische Heibathlou-patroon: een ruitvormig middenveld met een vrij sober medaillon dat in de hoeken terugkeert. Het binnenveld is met ongewoon veel ornamenten gevuld. De motieven lopen uiteen van sterren, leeuwen en kamelen tot bomen, bloesems en boteh- of paisleysymbolen. De motieven zijn deels gestileerd, deels natuurgetrouw weergegeven. De vaak herhaalde motieven zijn nooit helemaal aan elkaar gelijk. Ze verschillen aanzienlijk in kleurstelling. Zelden is de ordening van de symbolen symmetrisch. De symmetrie in de lengterichting wordt vaak genegeerd. Ook de afzonderlijke elementen in de randen wisselen elkaar in verschillende kleuren af. Typerend zijn kleine rijtjes blokjes aan de uiteinden van de tapijten. De variatie in het patroon komt doordat de Ghashgai geen knoopvoorbeelden hadden: alle tapijten werden uit het geheugen geknoopt en met interessante motieven gevuld.

Inmiddels leven de meeste Ghashghai op een vaste plek. Juist omdat ze nu overwegend een vaste woonplaats hebben, kunnen de Ghashghai ook tapijten in groot formaat maken. De weinige clans die nog als nomaden leven, trekken twee keer per jaar omhoog naar de zomerweiden in het Zagrosgebergte. In de herfst keren ze terug naar de mildere winterverblijven in de vallei. De Ghashghai staan bekend als bijzonder trots, ijverig en eerzaam. Ook al treden de Ghashghai vandaag minder wild en krijgshaftig op, toch hebben ze een niet te onderschatten invloed op de Iraanse binnenlandse politiek.

Patroon

De versierde omlijsting (rand) vormt een mooi contrast met het centrum en verzorgt de overgang aan de zijkant van het tapijt.

De abstracte, geometrische compositie bepaalt de ingetogen elegantie van deze Ghashghai. Het patroon vleit de inrichting van de ruimte en neemt meubels, decoratie en architectonische elementen niet de aandacht af. Hij past fantastisch in elke omgeving en vult de inrichting van een ruimte op subtiele wijze aan.

In het patroon van deze Ghashghai springen vooral de ruiten in het oog. Ruiten zijn op een punt staande rhombussen waarvan de vier gelijke zijden in het Oosterse tapijt gekarteld, doorgestikt of met haken bezet kunnen zijn. De ruit behoort tot de oudste basisvormen in het Oosterse tapijt. In de islamitische wereld heeft zij een symbolische betekenis: zij verbeeldt de onsterfelijkheid van de ziel. Daarom kom je haar heel vaak tegen als vulmotief.

In het midden van het centrale veld van deze Ghashghai ligt het symmetrische centrum, dat ook wel medaillon wordt genoemd. De vormgeving van het veld schikt zich naar het medaillon, waardoor de indruk ontstaat dat het medaillon op het veld drijft.

De achtergrond van deze Ghashghai is donkerrood. De rand is uitgevoerd in de kleuren donkerblauw en donkerrood. In het centrum zijn de kleuren donkerblauw en donkerrood gecombineerd.

Staat

Je bent niet de eerste die deze Ghashghai mooi vindt. Hij had al eigenaren vóór jou, die hem hebben gewaardeerd en gebruikt. Hij werd omstreeks 1960 handgeknoopt. We hebben hem grondig gereinigd en liefdevol gerestaureerd. Daardoor verkeert hij – ondanks zijn leeftijd – in een zeer goede staat.

Materiaal

De pool van deze Ghashghai is handgeknoopt van hoogwaardige scheerwol. Scheerwol wordt gewonnen door schapen behoedzaam te scheren. Scheerwol is een hernieuwbare, natuurlijke grondstof met een reeks indrukwekkende eigenschappen: door het natuurlijke vetgehalte van de wol stoot het oppervlak waterdruppels af en is het op natuurlijke wijze tegen vuil geïmpregneerd. Wol biedt bovendien een uitstekende warmte-isolatie, werkt regulerend op het woonklimaat en dempt geluid. De ondergrond (inslag- en kettingdraden) van deze Ghashghai bestaat uit scheerwol.