Hereke van pure zijde | 57 x 40 cm | Nr. Z-973

Florale Hereke van zuivere zijde, terracotta met rand en paradijstuinpatroon

Herkomst	Turkije
Afmetingen	57 cm x 40 cm (= 0,23 m²)
Vervaardiging	handgeknoopt
Materiaal	Pool: zuivere zijde Inslag & ketting: zuivere zijde
knopen per m²2	1.100.000
Poolhoogte	3mm
Productiejaar	2010
Kleur	Terracotta, donkergroen
Oplage	uniek exemplaar

Herkomst

Uit de Turkse stad Hereke komen zeer waardevolle zijden tapijten. Die traditie werd gestimuleerd door de kunstminnende sultan Abd-ul-Medjid (regeerperiode 1839 - 1861). Hij liet in 1844 de hofknoperijen van Caïro terugverplaatsen naar Hereke. Handgeknoopte zijden Hereke tapijten behoren tot de fijnste tapijten ter wereld en worden geknoopt met een dichtheid van wel 6 miljoen knopen per m². Door de knooptechniek is het patroon aan de achterzijde overigens net zo duidelijk te herkennen als aan de voorzijde. In gerenommeerde kunstveilinghuizen brengen antieke Turkse tapijten topprijzen op.

Typische motieven van Hereke-tapijten zijn bloemen, takken en bladeren, maar ook vogels, de levensboom en het zogenoemde mehrab- of mihrab-patroon, een gebedsnis die samen met olielampen wordt afgebeeld. Naast traditionele motieven en typisch Ottomaanse of Turkse patronen worden er tegenwoordig ook zijden Hereke-tapijten geknoopt met modernere patronen die aansluiten bij de hedendaagse smaak. Typische kleuren voor zijden Hereke-tapijten zijn een diep donkerblauw, een stralend rood, een levendig groen, een helder geel en allerlei natuurtinten in alle nuances.

Patroon

Het paradijstuindesign is een gestileerde weergave van een traditionele Perzische tuin. Het Griekse woord "paradeisos" gaat terug op het Middelperzische woord "pardēs". Oorspronkelijk verwees het woord naar de Perzische koningstuinen; pas in bijbelse context kreeg het de connotatie van de tuin van God. De vruchtbare, kunstzinnig aangelegde koningstuinen herbergden een grote verscheidenheid aan exotische planten en dieren. Ze zijn omgeven door een muur, symbool voor de scheiding tussen hemel en aarde. De paradijstuinen zijn plaatsen van verering en statussymbolen. Traditionele Perzische tuinen waren rechthoekig, met een rivier of waterloop die van noord naar zuid en van oost naar west liep en zo een kruis vormde dat de tuin in vier delen verdeelde. Overdekte paviljoens of bouwwerken en verhoogde paden om de tuin van bovenaf te bekijken waren net zo gebruikelijk als fonteinen en watervallen, die het eeuwige leven symboliseren. In tapijten met een paradijstuinmotief – zoals dit – speelt de weergave van het in droge gebieden uiterst kostbare water een hoofdrol.

In het totaalbeeld overheersen de kleuren terracotta en donkergroen. De rand is uitgevoerd in terracotta en donkergroen.

Materiaal

De zijde van de pool van deze Hereke laat de kleuren van het patroon – afhankelijk van de lichtinval – in steeds andere facetten oplichten. Ze maakt deze Hereke tot een waar juweel en zorgt voor een behaaglijke en tegelijk zeer elegante, hoogwaardige sfeer in de ruimte. Zijde wordt met de hand gewonnen uit de cocons van de zijderups. Doordat de afzonderlijke zijdedraden buitengewoon lang zijn, kunnen er zeer dunne garens van worden gemaakt die ondanks hun geringe gewicht toch scheurvast zijn. Met dat dunne garen kunnen kleinere knopen worden gelegd en dus fijnere patronen worden gemaakt. Daarom worden de fijnste tapijten ter wereld van pure zijde handgeknoopt. Bij deze Hereke is zelfs de ondergrond van pure zijde gemaakt. Door het dunne maar slijtvaste materiaal van de inslag- en kettingdraden is een bijzonder fijne knoping en daarmee ook een bijzonder fijn patroon mogelijk.