Kashmir tapijt | 153 x 92 cm | Nr. Z-3726

Floraal Kashmir tapijt, oudroze met rand en vakkenpatroon

Herkomst	Kaschmir
Afmetingen	153 cm x 92 cm (= 1,41 m²)
Vervaardiging	handgeknoopt
Materiaal	Pool: gemerceriseerd katoen Inslag & Ketting: katoen
knopen per m²2	360.000
Poolhoogte	4mm
Productiejaar	2005
Kleur	Oudroze, Turkoois
Oplage	uniek exemplaar

 

Herkomst

Het bergland Kaschmir in de Himalaya is verdeeld: een derde hoort als provincie bij Pakistan, terwijl de andere twee derde de deelstaat "Djammu en Kashmere" vormen, die bij India hoort. De bevolking van de grotere deelstaat is overwegend moslim en streeft naar onafhankelijkheid. De handgeknoopte tapijten komen uitsluitend uit het Indiase deel van Kaschmir en worden vooral in de provinciehoofdstad Srinagar en omgeving geknoopt. Beroemd zijn de zijden tapijten uit Kaschmir, die doorgaans op een grondweefsel van katoen ontstaan.

De kleuren van Kaschmir tapijten zijn eerder ingetogen, de patronen zijn beïnvloed door de traditionele Perzische ontwerpen. Dat heeft een lange traditie, want ooit haalden de Mogolkeizers (1526-1857) Perzische tapijtknopers naar hun hof in India. Daarom spreekt men ook wel van de Indo-Perzische stijl. Volgens een andere legende moest de tribuutplichtige sultan van Kaschmir in 1398 juist zijn zoon als gijzelaar naar Timoer Lenk (Tamerlan) in Samarkand sturen. Daar leerde de jonge prins het knoopambacht kennen en na zijn terugkeer voerde hij het in Kaschmir in, samen met knopers uit Samarkand.

 

patroon

Het zogenoemde vakkenpatroon van dit Kaschmir tapijt doet denken aan een weelderig begroeide tuin met geometrisch ingedeelde, afzonderlijk omrande perken. Die opzet is zo kenmerkend dat tapijten met een vakkenpatroon in het Duits ook wel tuintapijten worden genoemd. De afzonderlijke vakken in het patroon van dit Kaschmir tapijt tonen verschillende motieven, maar volgen wel een streng symmetrische, rechthoekige indeling.

Daar is een reden voor: grote delen van Perzië en veel andere regio's in het Midden-Oosten en het Nabije Oosten zijn woestijn- of steppeachtige droge gebieden, waar vaak de zogenoemde irrigatietuinbouw wordt bedreven. Daarbij wordt water via kleine bevloeiingskanalen naar de perken geleid. Het vakkenpatroon geeft dit bevloeiingssysteem sterk vereenvoudigd weer. Door de droogte in deze streken zijn bloeiende, groene tuinen bovendien iets bijzonders. Het vakkenpatroon komt daarom waarschijnlijk voort uit de wens om een stukje tuin – en daarmee een klein paradijs – in huis te halen. In de Koran komt het begrip tuin als aardse tegenhanger van het paradijs – overigens een woord van Oud-Perzische oorsprong – heel vaak voor.

In de totaalindruk overheersen oudroze en turkoois. De rand is uitgevoerd in oudroze en bonte kleuren.

 

Staat

Je bent niet de eerste die dit Kashmir tapijt mooi vindt. Het heeft al eerdere eigenaren gehad die het gewaardeerd en gebruikt hebben. Het is rond 2005 handgeknoopt. Het is grondig gereinigd en verkeert in goede staat. De pool is op sommige plekken dunner geworden. Als je dat wilt, restaureren wij het tapijt natuurlijk graag voor je. Hoe dan ook zal dit Kashmir tapijt je nog decennialang plezier geven.

 

Materiaal

De pool van dit Kashmir tapijt bestaat uit gemerceriseerd katoen. Katoen bestaat uit glanzende vezels die gevuld zijn met celsap. Wanneer het celsap na de oogst opdroogt, kromt het oppervlak van de vezel en verliest het door de veranderde lichtbreking zijn glans. Halverwege de 19e eeuw vond John Mercer het naar hem genoemde procedé van mercerisatie uit, in het Nederlands ook merceriseren genoemd. Tijdens de mercerisatie krijgt het katoen onder trekspanning in koude, geconcentreerde natronloog een nieuwe, hoogwaardigere vezelstructuur. Gemerceriseerd katoen heeft kortere vezels met een ronde doorsnede. Het veredelde weefsel krimpt niet meer en is zeer vormvast. Door de veranderde lichtbreking krijgt de vezel een zijdeachtige glans. Gemerceriseerd katoen neemt bovendien gemakkelijker kleur op en is aanzienlijk scheurvaster dan gewoon katoen. Omdat mercerisatie bewerkelijk en kostbaar is, worden uitsluitend hoogwaardige katoenvezels op deze manier veredeld. Vanwege de zijdeachtige glans van het garen wordt gemerceriseerd katoen – net als viscose – vaak "kunstzijde" genoemd. De informele benaming "kunstzijde" is volgens de textieletiketteringswetgeving echter niet toegestaan. De inslag- en kettingdraden van dit Kashmir tapijt bestaan uit katoen. Dit veelzijdige materiaal is scheurvast en rekbaar en daarom bijzonder geschikt voor een slijtvast grondweefsel.